معمای اسکلت قرون وسطایی در تابوت رومی کلیسای وست‌مینستر حل شد

مقدمه

در اواخر قرن نوزدهم، روحانیان کلیسای وست‌مینستر در لندن به طور تصادفی با تابوتی سنگی و اسرارآمیز برخوردند. درپوش این تابوت با صلیبی آنگلوساکسونی از قرن یازدهم تزئین شده بود، اما بدنه آن کتیبه‌ای از مراسم تدفین رومی مربوط به قرن چهارم را نشان می‌داد. این تناقض تاریخی، برای نزدیک به ۱۵۰ سال ذهن باستان‌شناسان و مورخان را به خود مشغول کرده بود. اکنون، وارویک رادول، باستان‌شناس مشاور کلیسای وست‌مینستر، در مطالعه‌ای که در نشریه انجمن باستان‌شناسی بریتانیا منتشر شده، احتمالاً معمای هویت فرد مدفون در این تابوت را حل کرده است.

کشف اولیه و ویژگی‌های تابوت

در سال ۱۸۶۹، سنگ‌تراش ارشد کلیسای وست‌مینستر این تابوت سنگی را از دل خاک بیرون آورد. اما بررسی‌های اولیه نشان داد که این محل تدفین در اوایل همان قرن مورد دستبرد قرار گرفته و اشیاء گرانبهای همراه مرده به سرقت رفته است. با این حال، کارشناسان متوجه شدند که تزئینات حکاکی‌شده روی بدنه تابوت به سبک رومی است و کتیبه‌ای لاتین دارد که ترجمه آن چنین است: «به یاد والریوس آماندینوس. والریوس سوپروِنتور و مارسلوس این را برای پدرشان ساختند.»

نکته شگفت‌انگیز این بود که بر روی درپوش تابوت، صلیبی عظیم از دوره قرون وسطی حکاکی شده بود. این نشان می‌داد که تابوت صدها سال بعد دوباره مورد استفاده قرار گرفته و برای دفن یک شخصیت مذهبی مهم بازسازی شده است. اما تا سال ۲۰۱۶، هیچ‌کس گمان نمی‌کرد که استخوانی در داخل تابوت باقی مانده باشد.

کشف اسکلت و تحلیل‌های علمی

در سال ۲۰۱۶، زمانی که تابوت برای مرمت باز شد، اسکلتی کامل در داخل آن کشف شد. این کشف غیرمنتظره، سرنخ‌های تازه‌ای برای شناسایی هویت فرد مدفون فراهم کرد. جیمز لانگ‌ثورن، متخصص زیست‌باستان‌شناسی، در گزارشی که در همان سال منتشر کرد، نوشت که اگرچه استخوان‌ها در طول سال‌ها دست‌خورده شده بودند و حتی سوراخی تصادفی در جمجمه ایجاد شده بود، اما واضح است که این فرد مردی میان‌سال با قد متوسط بوده است.

تحلیل‌های بیشتر نشان داد که این مرد نشانه‌هایی از آرتروز، دو آسیب دنده‌ای بهبودیافته و نقرس داشته است. این ویژگی‌ها نشان می‌دهد که او احتمالاً فردی با سبک زندگی خاص، شاید یک راهب یا مقام مذهبی بوده که در طول زندگی خود فعالیت‌های بدنی خاصی داشته است. تاریخ‌گذاری کربنی استخوان‌ها، زمان مرگ او را بین سال‌های ۹۸۷ تا ۱۰۵۲ میلادی تعیین کرد. این موضوع تأیید می‌کند که تابوت رومی در قرون وسطی بازاستفاده شده است.

راز بازاستفاده از تابوت رومی

یکی از پرسش‌های اصلی این است که چرا یک راهب بلندپایه قرن یازدهمی در تابوتی رومی از قرن چهارم دفن شده است. بازاستفاده از تابوت‌های رومی بسیار غیرمعمول است و رادول در مطالعه خود اشاره می‌کند که هیچ نمونه مشابهی برای این تابوت یافت نشده است. یک توضیح احتمالی می‌تواند در کتیبه لاتین نهفته باشد. کلمه نخست این کتیبه، «memoriae» به معنای «به یاد»، نشان می‌دهد که والریوس آماندینوس احتمالاً یک مسیحی اولیه بوده است. این رومی ممکن است شخصیت مهمی در لندن رومی بوده باشد، اما اطلاعات بیشتری از زندگی او در دست نیست.

همچنین مشخص نیست که این تابوت رومی از کجا آمده است. جنس آن از سنگ آهکی است که از آکسفوردشایر در جنوب انگلستان استخراج شده است. رادول احتمال می‌دهد که این تابوت در ابتدا در یک مقبره رومی دفن شده بوده و در مقطعی از زمان کاوش و جابه‌جا شده است. او می‌گوید: «ممکن است یک ویلای رومی و گورستان مربوط به آن در جایی نزدیک کلیسای وست‌مینستر وجود داشته باشد که هنوز کشف نشده است.»

هویت احتمالی فرد مدفون

رادول با بررسی تاریخ تولد و مرگ راهبان و دوره تصدی آن‌ها به عنوان روحانی، نامزدهای احتمالی را به سه نفر محدود کرد: وولفسیگه (راهب از ۹۸۸ تا ۹۹۳)، آلفویگ (راهب از ۹۹۳ تا ۱۰۲۰) و وولفنوث (راهب از ۱۰۲۰ تا ۱۰۴۹). از آنجا که وولفسیگه کلیسای وست‌مینستر را ترک کرد تا اسقف جای دیگری شود، احتمالاً در این کلیسا دفن نشده است. بنابراین، دو نامزد باقی می‌مانند: آلفویگ و وولفنوث. رادول می‌نویسد: «این واقعیت که آلفویگ از قبل راهبی در وست‌مینستر بوده، ممکن است او را محتمل‌تر کند.»

اهمیت علمی و تاریخی این کشف

این کشف نه تنها یک معمای تاریخی را حل می‌کند، بلکه پنجره‌ای تازه به روی درک ما از تاریخ کلیسای وست‌مینستر و شیوه‌های تدفین در قرون وسطی می‌گشاید. بازاستفاده از تابوت‌های رومی در دوره مسیحیت، نشان‌دهنده پیوندهای فرهنگی و مذهبی میان دوران روم باستان و قرون وسطی است. همچنین، این یافته‌ها می‌تواند به باستان‌شناسان کمک کند تا مکان‌های احتمالی گورستان‌های رومی در اطراف کلیسای وست‌مینستر را شناسایی کنند.

از منظر علمی، این مطالعه نشان می‌دهد که چگونه ترکیب روش‌های باستان‌شناسی سنتی با تحلیل‌های علمی مدرن مانند تاریخ‌گذاری کربنی و بررسی‌های استخوان‌شناسی می‌تواند به حل معماهای تاریخی پیچیده کمک کند. این رویکرد میان‌رشته‌ای، الگویی برای پژوهش‌های آینده در زمینه باستان‌شناسی و تاریخ هنر است.

پرسش‌های باقی‌مانده

با وجود این پیشرفت‌ها، هنوز پرسش‌های بی‌پاسخی باقی مانده است. چرا یک راهب قرن یازدهمی در تابوتی رومی دفن شده؟ آیا این تابوت به عنوان نمادی از پیوند با گذشته مسیحی اولیه انتخاب شده است؟ و آیا هنوز آثار دیگری از دوران روم در زیر کلیسای وست‌مینستر پنهان است؟ پاسخ به این پرسش‌ها می‌تواند درک ما را از تاریخ لندن و تحول مکان‌های مذهبی در طول قرون عمیق‌تر کند.

تابوت سنگی یادشده هم‌اکنون در گالری‌های الماس جوبیلی ملکه در کلیسای وست‌مینستر به نمایش گذاشته شده است و بازدیدکنندگان می‌توانند از نزدیک شاهد این قطعه تاریخی منحصربه‌فرد باشند.